REGIO - De energieke voorstelling en workshops van
UC Crew, de Utrechtse breakdance en hiphopgroep, bracht onlangs een frisse
dosis energie op STIP VSO. Het liet zien dat de combinatie van cultuur, dans en
oprechte aandacht een krachtig effect heeft op leerlingen in het voortgezet
speciaal onderwijs. De samenwerking levert veel op: voor de leerlingen, voor de
school én voor UC Crew.
Jorg Vonk danst al sinds
groep 7 en is sinds 2018 onderdeel van UC Crew, het collectief dat ontstond
toen talentvolle breakers uit verschillende Utrechtse dansscholen de krachten
bundelden en samen Nederlands kampioen werden. Sinds 2021 danst hij fulltime
bij UC Crew, dat inmiddels is uitgegroeid tot een hechte community.
Respect
en wederzijdse waardering
Jorg: “De hiphopwereld waar
breakdance onderdeel van is, is heel erg open. Iedereen die zich daarbij wil
aansluiten, is welkom om dat op zijn eigen manier te ontdekken. Wederzijds
respect en waardering voor elkaar is belangrijk. Iedereen helpt elkaar. Op die
manier kunnen we met elkaar groeien, we doen het echt samen.”
De crew geeft lessen,
workshops, shows en werkt met uiteenlopende doelgroepen. Jorg wil jongeren
laten ervaren dat een hobby of passie veel kan brengen. “Je kan er nog meer
uithalen als je gelijkgestemde mensen vindt met wie je dat kunt delen. Dat
hoeft niet per se dans te zijn… Dat is de visie die ik probeer te hanteren om
kids te laten ontdekken wie ze zijn en daar zelfverzekerd achter te kunnen
staan.”
Over breakdance zegt hij:
“Het is een hele creatieve dansstijl. Je kan je op veel manieren bewegen en er
zijn zoveel kleine dingen waar je goed in kan worden, zoals staand dansen,
tricks & powermoves of op je handen staan. Iedereen danst anders, is ook
anders, komt uit een andere achtergrond of situatie.”
Herkenning
en vertrouwen
STIP VSO heeft een brede
groep leerlingen met uiteenlopende beperkingen en onderwijsbehoeften. De school
uit Utrecht leidt hen zo zelfstandig mogelijk op richting praktische uitstroom.
Louise Doornenbal is docent én cultuurcoördinator; zij organiseert het
cultuuraanbod en koppelt dit aan doelen in het leerlingvolgsysteem.
Matchmaking en kosten spelen
een grote rol, daarom is Kunst Centraal essentieel. Louise: “Ik ben een
atypische verzamelaar. Haike en Alexandra, projectleiders van Kunst Centraal,
zijn meesterzoekers voor mij… Ik kijk naar waar onze behoefte ligt en of het
past bij onze leerlingen.” Kunst Centraal bracht STIP VSO en UC Crew bij elkaar
en deelt ervaringen met andere scholen ter inspiratie. Een vaste partner als UC
Crew vindt ze belangrijk. “Ik wil weten wat iemand wil doen en hoeveel
affiniteit er is met de leerlingen. Als er een klik is, bespreken we de
lessen.” Voor UC Crew maakte ze een speciaal programma voor de leerlingen met
filmpjes en achtergrondinformatie over breakdance.
Volgens Louise is het
bijzonder dat UC Crew bij álle groepen van de school aansluit. Jorg vult aan:
“UC Crew is voordat we überhaupt begonnen bij STIP VSO in de klas gekomen. Zo
weten ze dat we ook gewoon een stel jonge gasten zijn. Dat stukje herkenning en
vertrouwen hielp op de dag van de show.”
Als
je ze pakt, heb je ze voor het leven
UC Crew rolde vanzelf het
gespecialiseerd onderwijs in. Na hun eerste bezoek vorig jaar kwamen ze dit
jaar terug bij STIP VSO met een voorstelling en vier workshops voor alle
leerlingen. Beide partijen zien groei. Louise: “Als je de leerlingen gepakt hebt,
heb je ze voor de rest van je leven. Daarom is het belangrijk dat ze elk jaar
terugkomen. Vertrouwdheid geeft veiligheid. Het was zo cool om te zien dat de
leerlingen ieder op hun manier doen wat zij doen. Als leerlingen niet willen
dansen, kijken ze alsnog mee, zodat het een groepsactiviteit blijft.” Louise
vertelt dat zelfs leerlingen voor wie bewegen niet favoriet is, ineens complexe
moves probeerden. “Ik heb groei gezien bij leerlingen die vorig jaar nauwelijks
wat deden en die nu echt de sterren van de hemel dansten. UC Crew was hier twee
dagen en sommige leerlingen hadden de week van hun leven!”
Langdurige
samenwerking
Voor Jorg is STIP VSO een
favoriete plek omdat ze het echt samen doen. “Breakdance biedt een nieuwe
ervaring en een andere manier van expressie. Het leuke van het lesgeven op STIP
VSO is dat er altijd enthousiast wordt meegedaan. De leerlingen zijn zo ongefilterd.
Door met ons mee te doen, stellen ze zich open voor deze nieuwe ervaring. De
energiewisseling is hier ontzettend goed, er is veel positiviteit en wederzijds
respect.”
Ook waardeert hij de
langdurige samenwerking: “Bij veel scholen doe je een show en/of workshop en je
bent weer weg. Bij STIP VSO zijn we voordat we begonnen al in de klas gekomen.
Dat geeft herkenning en vertrouwen. Ook praten we na over hoe het is gegaan en
passen we onderdelen aan. Dat maakt die samenwerking anders dan bij andere
scholen. Je leert elkaar kennen, doet het samen en het wordt steeds beter.”
Grote
impact
Louise benadrukt het belang
van ruimte om talent te ontdekken. Jorg vult aan hoe dans hierbij helpt: “We
doen veel poses en verschillende stapjes…tastbare dingen om de stap te zetten
en vanaf daar worden ze hun eigen superster.” Twee leerlingen zijn inmiddels
buiten school op les gegaan bij UC Crew—een bijzonder resultaat binnen deze
doelgroep.
De impact op de crew zelf is
groot. Jorg vertelt hoe tijdens hun tweedaagse aanwezigheid twee leerlingen een
rap schreven over hoe cool dansen en UC Crew waren, en hoe cool hij zelf was.
“Dat zijn van die momenten die aantonen dat dit soort dingen blijven hangen…
Dat was heel vet en steelt je hart. Daar doe je het voor!”
Cultuuronderwijs
Kunst Centraal zorgt als partnerinstelling van de
provincie Utrecht voor goed cultuuronderwijs op alle scholen in de provincie
Utrecht. Dit doet zij met programma’s voor leerlingen en advisering en
deskundigheidsbevordering voor leerkrachten en docenten. Ook informeert en
adviseert Kunst Centraal beleidsambtenaren bij gemeenten. Zo versterkt zij de
creatieve kracht in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en
gespecialiseerd onderwijs.
www.kunstcentraal.nlSTIP VSO doet mee aan het
project ‘Iedereen doet mee’ waarbij Kunst Centraal extra aandacht kan besteden
aan kunst & cultuur op het Gespecialiseerd Onderwijs.